De gemiddelde Nederlander vervangt zijn smartphone na twee tot drie jaar, niet omdat het toestel stuk is, maar omdat de batterij het laat afweten of de software traag aanvoelt. Bij laptops, oordopjes en smartwatches speelt hetzelfde probleem. Toch is dat lang niet altijd nodig. Met een paar gewoontes die vrijwel niets kosten, houd je je apparaten jaren langer in topconditie, en dat scheelt niet alleen geld maar ook een berg elektronisch afval.
Je batterij is de zwakke schakel
Bijna elk gadget dat sneuvelt, sneuvelt via de accu. Lithium-ion batterijen, die in vrijwel alle telefoons, laptops en oordopjes zitten, slijten sneller als je ze steeds volledig leegtrekt en weer tot 100 procent oplaadt. Houd het laadniveau liever tussen de 20 en 80 procent. Dat klinkt onpraktisch, maar in de praktijk betekent het gewoon: haal de stekker eruit voordat je gaat slapen als je toestel al vol genoeg is, en laat het niet wekenlang op 0 procent liggen in een la.
Warmte is de grootste vijand. Een telefoon op het dashboard in de zon of een laptop die de hele middag in de volle zon op een terrastafel ligt te laden, verliest merkbaar capaciteit. De Consumentenbond wijst er terecht op dat hogere temperaturen de bruikbare capaciteit van een accu permanent verminderen, ook als het toestel uitstaat. Hun overzicht met batterijtips is een handig naslagwerk als je twijfelt of je gewoontes goed zijn.
Software-updates zijn geen ballast
Veel mensen stellen updates uit omdat ze bang zijn dat hun toestel er trager van wordt. Meestal is het tegenovergestelde waar. Fabrikanten repareren met updates niet alleen beveiligingslekken, maar optimaliseren ook batterijbeheer en app-prestaties. Een verouderd besturingssysteem is bovendien vaak de reden dat nieuwe apps niet meer werken, waardoor mensen denken dat hun toestel "op" is terwijl het probleem in de software zit.
Stel automatische updates in en installeer ze het liefst 's nachts, wanneer het toestel toch aan de lader ligt. Bij een laptop is het slim om ook drivers en firmware van onderdelen zoals de ssd of grafische kaart mee te nemen, die worden vaak vergeten maar leveren net zo goed prestatiewinst op.
Fysiek onderhoud: stof, poorten en schermen
Oververhitting is niet altijd een softwareprobleem. Stof in de ventilatieopeningen van een laptop zorgt ervoor dat de koeling minder goed werkt, waardoor de processor zichzelf afremt of, erger, oververhit raakt. Blaas de openingen een paar keer per jaar schoon met perslucht en zorg dat je laptop niet op een dekbed of bank staat te werken waar de lucht niet kan circuleren.
Ook een oplaadpoort die vol pluis zit, zorgt voor slecht contact en langzamer opladen. Een houten tandenstoker of een speciaal borsteltje werkt beter dan een metalen voorwerp, dat kan de pinnetjes beschadigen. Een screenprotector en een simpele hoes voorkomen krassen die op termijn de inruilwaarde flink drukken, iets wat mensen vaak onderschatten totdat ze hun toestel willen verkopen.
Oordopjes en smartwatches hebben hun eigen regels
Kleine gadgets zoals draadloze oordopjes hebben nog kleinere batterijen, en die zijn extra gevoelig voor volledig leeglopen. Berg ze op in het laadcase zodra je ze niet gebruikt, ook als dat maar voor een paar uur is. Wij testten laatst nieuwe modellen in ons artikel over de beste oordopjes van Sony, en daar viel op hoeveel fabrikanten inmiddels slim laadbeheer inbouwen dat automatisch stopt bij 100 procent.
Bij een smartwatch geldt hetzelfde verhaal als bij je telefoon, met als extra aandachtspunt dat sporten met gps en hartslagmeting flink wat stroom kost. Wie regelmatig traint doet er goed aan om de watch elke avond kort bij te laden in plaats van te wachten tot hij leeg is. In ons artikel over sporten met een Apple Watch gaan we dieper in op hoe je batterijverbruik tijdens workouts beperkt houdt.
Wat als het toch tijd is om afscheid te nemen
Ook met perfect onderhoud gaat een accu op een gegeven moment merkbaar achteruit. Dat hoeft niet te betekenen dat het hele toestel de vuilnisbak in moet. Steeds meer winkels vervangen alleen de batterij van een telefoon of laptop voor een fractie van de nieuwprijs, en oude apparaten die echt op zijn kun je gratis inleveren bij grote elektronicawinkels of de milieustraat, zoals Milieucentraal op hun website uitlegt. Zo komen grondstoffen als koper en aluminium weer terug in de kringloop in plaats van dat ze in een la liggen te verstoffen.
Wil je je oude gadgets een tweede leven geven in plaats van ze weg te gooien? Lees dan ook ons artikel over producten een tweede kans geven, met concrete opties voor verkopen, doneren of ombouwen.
Dit is het verschil tussen twee jaar en vijf jaar gebruik
Geen van deze tips is ingewikkeld of duur. Het draait vooral om gewoontes: niet altijd tot 100 procent laden, updates niet eindeloos uitstellen, af en toe stof wegblazen en je oordopjes netjes in het case leggen. Wie dat volhoudt, merkt na een jaar of twee dat zijn telefoon nog steeds een hele dag meegaat en zijn laptop niet staat te loeien bij het openen van een simpel Word-document. En dat scheelt uiteindelijk niet alleen een nieuwe aankoop, maar ook een stuk elektronisch afval dat nooit geproduceerd hoefde te worden.
